Je gaat samenwonen met je partner. Een spannende stap die veel praktische zaken met zich meebrengt. Want hoewel samenwonen vrijblijvend lijkt, moet je wel het nodige regelen om jezelf financieel en juridisch te beschermen.
De wet regelt niets voor samenwoners
De wet regelt weinig voor samenwonenden. Dit betekent dat je in principe geen automatische rechten hebt op elkaars vermogen, erfenis of pensioen, tenzij je daar samen iets voor regelt. Bij overlijden van je partner gaat de nalatenschap zonder voorzieningen meestal naar kinderen, ouders of andere familieleden en niet automatisch naar jou. Dit kun je voorkomen door een testament op te laten stellen en (indien passend) een notarieel samenlevingscontract af te sluiten.
Laat een samenlevingscontract opstellen
Een notarieel samenlevingscontract is essentieel. Hierin leg je afspraken vast over kosten, bezittingen en wat er gebeurt bij overlijden. Door dit contract word je ook als partner aangemerkt in pensioenregelingen. Dit maakt verschil voor de hoogte van erfbelasting en partnerpensioen bij overlijden.
De kosten voor een notarieel samenlevingscontract liggen grofweg tussen enkele honderden en ruim duizend euro. Voor een eenvoudig testament betaal je meestal enkele honderden euro’s, terwijl complexere testamenten richting of boven de duizend euro kunnen uitkomen. De exacte tarieven verschillen per notaris, regio en complexiteit van jullie wensen, en veranderen bovendien regelmatig.
Gezamenlijk de vaste lasten dragen
Maak onderling duidelijke afspraken over het betalen van vaste lasten. Open bij voorkeur een gezamenlijke rekening voor huishoudelijke uitgaven. Stort maandelijks een vast bedrag en voorkom discussies. Verdient een van jullie meer? Verdeel de kosten dan volgens een verdeelsleutel, bijvoorbeeld 70-30 procent.
Let op bij een eigen woning
Bezit een van jullie een huis? Maak dan schriftelijke afspraken over kosten, aflossing en onderhoud. Bij het verbreken van de relatie heeft de partner die het huis niet bezit namelijk geen rechten. Dat is zuur als beide partners hebben geïnvesteerd. Bespreek dit met de notaris en regel het goed bij overlijden.
Leningen op een of twee namen?
Let goed op schulden. Een geldverstrekker spreekt in principe alleen de contractpartij aan. Als maar een van jullie de lening heeft aangevraagd, blijft diegene verantwoordelijk voor terugbetaling. Bij relatiebreuk kan dit problemen geven. Ga uit van een gezamenlijke toekomst, maar houd rekening met negatieve scenario’s.
Erfbelasting en vrijstellingen
Voor de erfbelasting gelden gunstige regelingen voor partners. De vrijstelling in 2026 bedraagt € 828.035,- voor partners die voor de Successiewet als elkaars partner tellen, zoals gehuwden, geregistreerde partners en samenwoners die aan de wettelijke voorwaarden voldoen (bijvoorbeeld inschrijving op hetzelfde adres en in veel gevallen een notarieel samenlevingscontract). Zonder dat je als partner wordt gezien, geldt alleen de lage vrijstelling van € 2.769,-. Het verschil kan al snel oplopen tot tienduizenden of zelfs honderdduizenden euro’s.
Pensioenregelingen
Voor partnerpensioen geldt vaak dat samenwoners met een notarieel samenlevingscontract op dezelfde manier worden behandeld als gehuwden of geregistreerde partners, maar pensioenfondsen en verzekeraars hanteren hun eigen voorwaarden. Zonder registratie van je partner bij de pensioenuitvoerder en zonder dat aan de voorwaarden is voldaan, heb je meestal geen recht op partnerpensioen. In veel regelingen is het partnerpensioen maximaal ongeveer 70 procent van het ouderdomspensioen bij overlijden na pensionering, maar het exacte percentage verschilt per regeling.
Door een samenlevingscontract op te stellen voorkom je later onenigheden en bescherm je jezelf financieel. Het lijkt misschien overbodig als alles goed gaat, maar het biedt zekerheid voor onverwachte situaties.
Heb je vragen over samenwonen en juridische aspecten? Neem contact met ons op. Wij helpen je graag bij het maken van de juiste keuzes voor jouw situatie
